Complexity
Economics and Innovation Systems: Mersin Regional Innovation Strategy (RIS)
Plus Project From Perspective of Complexity Science” başlıklı çalışmamda[1],
geçmişten bugüne Mersin'in inovasyon projelerini ele alırken karmaşıklık
biliminden yararlanmıştım. Buna göre, tıpkı insan vücudu gibi şehirler de
karmaşık dinamik sistemlerdir. Sistem teorisi, sistemlerin dışsal şoklara karşı
davranışını açıklar.
Örneğin
koronavirüs biyolojik sistemik bir çevresel şok olarak düşünüldüğünde, insan
vücudundaki bağışıklığı yani dayanıklılığı (resilience) test ettiği
söylenebilir. Eğer şeker hastalığınız varsa tüm sisteminiz zaten tehdit
altındadır ve virüse karşı antikor geliştirmeniz zorlaşır. Bağışıklığınızı
zayıflatan her şey, sizin tehditlere karşı bünyesel uyum yeteneğinizi
zayıflatır. Ayrıca bir kişinin hastalanması bağlantısallık nedeniyle bütün
insanları yani bütün sistemin bağışıklığını tehdit eder. Bunun için hasta
insanlar, çevresine zarar vermemesi için önce çevreden izole edilir, sonra da
onlara bağışıklığı güçlendirecek destek tedaviler uygulanır. Hasta iyileştikten
sonra, metabolizması hastalık öncesine göre farklılaşır çünkü vücut hastalıkla
mücadeleden yeni şeyler öğrenerek çıkmıştır. Bir insanın hastalığa karşı
geliştirdiği direnç mekanizmaları sistemdeki diğer insanların deneyimlerini
etkiler.
Küresel
düzeyde bağlantısallıklar arttıkça, şehirler de küresel sorunlara açık karmaşık
sosyal sistemler haline gelir. Şehirlerin sosyal, kültürel, çevresel, ekonomik
vb. sorunlara karşı bağışıklığı; yerel düzeyde sahip olduğu bireysel ve sosyal
yapıların yetenekleri, dayanışma mekanizmaları ve kurumsal düzenle ilişkilidir.
Örneğin eğitim ve sağlık altyapıları, düzensiz göçler, ilçeler arası
gelişmişlik farklılıkları vb. gibi. Virüs nedeniyle şehirler sınırlarını
kapattıkça, her şehir büyük ölçüde kendi yeterlilikleri ve bağışıklığı
ölçüsünde sosyal düzenini geliştirerek (emergence) devam etmek durumunda kalır.
Eğer bu yapılarda sorun varsa, şehirler sahip olduğu değerli kaynakları da
kaybeder. Bu nedenle şehirler ayakta kalabilmek için çevresel şoklardan bir
şeyler öğrenerek, hatta sürekli öğrenerek devam etmek zorunda kalırlar. Bir
şehrin öğrenme deneyimi komşu şehirleri de etkiler.
Dolayısıyla
sistemik tehditlere karşı sistemik çözüm (reform değil transformasyon)
gereklidir.
Ayrıca 21. yüzyıldaki
yerel ve küresel dönüşümlerde dijital ekonomi önem kazanacaktır. Şehirlerin izolasyonu adaptasyon süreci için bir fırsattır. Mersin
bu süreçte bağışıklığını arttıracak tedbirleri yerel ölçekte alacak fakat küresel
düzeyde yeniden yapılanmak (reorganize) durumunda kalacaktır. Ayrıca Mersin’in
pandemi deneyimi Adana ile birlikte (TR62 Bölgesi) ele alınmalıdır. Sonuç
olarak kriz bittiğinde Mersin farklı bir Mersin olacaktır.
[1] Yardımcı,
Pınar. "Complexity Economics and Innovation Systems: Mersin Regional
Innovation Strategy (RIS) Plus Project From Perspective of Complexity Science."
Examining the Relationship Between Economics and Philosophy. IGI Global,
2020. 83-125. Web. 3 Apr. 2020. doi:10.4018/978-1-7998-1037-7.ch005
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder